Tristhefall’s Blog

Just another WordPress.com weblog

Chuyện tiếu lâm thời Đông Đức

leave a comment »

Dân Đông Đức có nguồn gốc từ vượn được không? Không thể. Vượn không thể sống chỉ với hai trái chuối mỗi năm. Những chuyện tiếu lâm kiểu vậy từng được đùa với nhau ở Đông Đức – và tình báo Tây Đức đã ghi lại chi tiết chuyện này để hiểu dư luận chế độ đối nghịch. Những chuyện sau đây mới được công bố trong các hồ sơ tình báo.

“Điều gì xảy ra nếu sa mạc trở thành cộng sản? Lúc đầu thì chẳng sao, còn sau đó thì sẽ thiếu cát đấy.” Những chuyện cười kiểu vậy lưu truyền nhiều trong những người Đông Đức dưới thời cộng sản. Tình báo Tây Đức thu thập như một cách để đánh giá tâm trạng dư luận trong thời Bức màn Sắt, vừa để vui lòng các ông chủ ở Bonn – thủ đô của Tây Đức.

Đây là câu chuyện khác: “Tại sao Tây Đức lại có mức sống cao hơn chúng ta? Vì người cộng sản không xin được giấy phép lao động ở đó.” Loại xe Trabant hay Trabi, thứ xe hơi huyền thoại của Đông Đức với động cơ hai thì kêu lọc xọc cũng là chuyện đùa được ưa thích khác. Kiểu như thế này: “Loại xe Trabi mới được xuất xưởng với hai ống xả – để bạn có thể dùng làm xe cút kít khi cần.”

Huyền thoại xe Trapi cũng được lôi ra làm trò đùa

Huyền thoại xe Trapi cũng được lôi ra làm trò đùa

Những câu chuyện đùa kiểu vậy được lượm lặt bí mật từ các lá thư đã được mở hay các cuộc điện thoại mà các điệp viên từ Bundesnachrichtendienst của Tây Đức theo dõi được trong quá trình theo dõi Đông Đức thời chiến tranh Lạnh. Cơ quan tình báo khắp thế giới thường coi trọng từng mẩu tin họ có được và BND cũng không khác gì. Họ tỉ mẩn thu thập và lưu lại các chuyện hài và gửi về Bonn trong các mùa lễ hội hàng năm – điều làm các quan chức rất vui mừng. Và mới gần đây BND mới công bố các file lưu trữ bí mật về chuyện tiếu lâm này.

Báo cáo về chuyện tiếu lâm thực tế là báo cáo nổi tiếng nhất của lực lượng tình báo. “Đó là cú đánh nổi bật nhất,” cựu điệp viên BND Dieter Gandersheim nhớ lại. Văn phòng thủ tướng và các vị bộ trưởng luôn háo hức chờ các báo cáo này.

Các câu chuyện không chỉ làm không khí văn phòng của các vị vui thêm, các mẩu tiếu lâm này cho biết người dân thường Đức nghĩ gì về chế độ của mình và các sự kiện đương đại.

Ví dụ khi vụ nổ Chernobyl xảy ra hồi năm 1986, ngay lập tức ở đây xuất hiện câu thành ngữ: Nếu ông nông dân ngã khỏi máy cày, ông ta chắc chắn đang gần lò hạt nhân nào đó. Tình cờ thì Chenobyl không phải là tai nạn chẳng hạn thì lại có chuyện cười khác: Đó là cách Liên Xô chụp X-quang dân số nước mình.

Người Đông Đức không ngại đả kích ngầm các chính trị gia hay các tầng lớp quan liêu hay tình trạng thiếu đồ kinh niên ở đây. Bất chấp việc này có thể gây nguy hiểm cho họ.

“Các chuyện tiếu lâm chính trị phát triển mạnh dưới thời các chế độ độc tài,” Christoph Kleeman, một cựu quan chức của cơ quan Birthler – cơ quan thành lập sau khi thống nhất Đức để theo dõi các tài liệu mật thời Đông Đức của Stasi – nói “Khi nói hay cười với người nào đó, thực tế họ tự tạo cho mình dân chủ trong khoảng thời gian ngắn, và đem được những nhà lãnh đạo đó xuống cùng mức của mình.”

Đùa với lửa

Khi Giáng Sinh bị hủy không được tổ chức, lại có thêm chuyện đùa khác. Mary không tìm thấy tã cho đứa bé Jesus, Josef bị gọi đi lính và ba nhà vua không kiếm được giấy phép đi lại. Các báo cáo chuyện cười của BND thường được đi kèm với các phân tích tình hình chính trị và kinh tế của CHDC Đức.

Đầu những năm 1980, khi chính phủ Ba Lan áp dụng tình trạng thiết quân luật để đối phó với các cuộc biểu tình chống việc tăng giá lương thực, yêu cầu cải cách chính trị, BND báo rằng công nhân Đông Đức cũng bắt đầu đình công và đưa phân tích sau:

“Lãnh đạo CHDC Đức tin rằng dân nước mình chịu đựng tốt và sẵn sàng hi sinh. Dù vậy họ sẵn sàng hành đông cứng rắn nếu cần thiết để ngăn cản ‘tình cảnh Ba Lan’ diễn ra.” Họ thêm một chương về “Tiếu lâm chính trị về tình hình cung cấp đồ.” Ví dụ thế này: “Tại sao không kiếm được đinh ghim ở Đông Đức nữa nhỉ? À vì chúng được bán hết sang Ba Lan để làm xiên kebab rồi.”

“Nói chuyện đùa chính là đùa với lửa,” Kleeman nói. Lực lượng Stasi có 91.000 nhân viên chính thức và 189.000 thông tín viên dân sự để dọ thám 17 triệu dân Đông Đức. Họ coi mọi chuyện đùa chính trị là một nguy cơ. Bất cứ ai kể chuyện đùa ám chỉ người đại diện chính quyền đều có thể bị truy tố.

“Có những trường hợp người bị tù, đặc biệt trong giai đoạn 1950 và 1960,” Kleeman nói.

Đây là ví dụ về mức độ nguy hiểm được đả kích thế nào: “Có những người thích kể chuyện hài. Có những người thu thập chuyện hài và kể chuyện hài. Và có những người thu thập những người chuyên kể chuyện hài.”

(Spiegel)

Written by tristhefall

October 15, 2009 at 1:41 am

Posted in Common

Tagged with

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: