Tristhefall’s Blog

Just another WordPress.com weblog

Ngoại giao buffet

leave a comment »

Cuộc đối thoại trực tiếp đầu tiên giữa đại diện ngoại giao Mỹ và Iran đã được ca ngợi là dấu mốc lịch sử sau hơn 30 năm kể từ cuộc cách mạng Hồi giáo năm 1979. Thành công này đạt được chính nhờ cuộc ngoại giao buffet ở thành phố Geneva của Thụy Sĩ.

Khung cảnh cuộc gặp là căn biệt thực cổ thế kỉ 18 bên bờ hồ Geneva (Thụy Sĩ) với bữa trưa buffet gồm toàn các món cá (tránh đồ thịt có thể là xúc phạm với người Hồi giáo). Thỉnh thoảng các thực khách lại nhấm nháp cá hồi trong khi các thành viên tản ra bên ngoài vườn. Trong biệt thự, thứ trưởng ngoại giao Mỹ William Burns và nhà đàm phán hạt nhân Iran Sayeed Jalili vào một phòng bên cho cuộc trò chuyện tay đôi.

Theo ngôn ngữ ngoại giao, các cuộc trò chuyện vậy được gọi là “tiếp xúc song phương” và là việc thường xuyên diễn ra. Tuy vậy, trong suốt 3 thập kỉ qua, chuyện này chưa bao giờ xảy ra chính thức, giữa các quan chức ngoại giao Mỹ và Iran. Do đó, dù chuyện hai ông nói có thể chẳng có gì hơn là chuyện cảnh dãy núi Alps, cá hồi nhưng cuộc gặp nửa tiếng đó đã được coi là lịch sử.

Thực tế thì cuộc gặp của đại diện ngoại giao hai phía đã đem đến được nhiều hơn thế. Theo Reuters, Iran đã đồng ý cho phép các thanh sát viên quốc tế thăm cơ sở hạt nhân ngầm mới trong vòng hai tuần và sẽ gặp lại các nhà đàm phán Mỹ và phương Tây vào cuối tháng này. Cùng với đó, Tehran cũng chấp thuận chuyển ¾ lượng uranium đã làm giàu của mình sang Nga và Pháp để làm giàu tiếp thành các thanh năng lượng. Đất nước Hồi giáo này đã tránh việc tiếp tục lập trường cứng rắn đối đầu với phương Tây. Quyết định xuất uranium sang nước thứ 3 là một nhượng bộ lớn và sẽ làm chậm khả năng đạt được bom hạt nhân, nếu muốn, của Iran. Theo các chuyên gia Iran hiện có khoảng 1.500 kg uranium làm giàu mức độ thấp và nước này cần khoảng 2.400 kg uranium để có thể chế tạo bom. Dù chưa cam kết việc dừng ngay các chương trình làm giàu uranium, động thái mới của Iran cho thấy Tehran đã có thiện ý đối thoại tích cực hơn với phương Tây về vấn đề này.

Mọi người từng lo ngại, hai nhà ngoại giao Mỹ và Iran sẽ không thể nói chuyện khi cả hai người hầu như không có điểm gì chung. Burns suốt đời là nhà ngoại giao, nổi tiếng là lạnh lùng và có biệt danh “máy nghiền thức ăn” vì luôn biết cách làm mọi việc được trôi chảy. Đến giờ vị cựu đại sứ Mỹ tại Nga đã trải qua 5 đời tổng thống kể từ thời Reagan. Jalili trong khi đó sống trong một căn nhà đơn sơ ở Tehran và lái chiếc xe Kia Pride đơn giản và nguyên là một giáo sư đại học. Đồng minh thân cận này của tổng thống Mahmoud Ahmadinejad được coi là một trong bốn kiến trúc sư hàng đầu cho chiến thắng tái đắc cử vừa rồi. Ở độ tuổi 44, Jalili được coi là trẻ so với chức vụ ông đảm đương. Ông được Ahmadinejad đưa vào vị trí này hai năm trước và được xếp vào nhóm bảo thủ cứng rắn quanh ngày Tổng thống.

Các nhà ngoại giao phương Tây vốn quen thuộc với phong cách mềm mại, hòa nhã của Ali Larijani, từng rất lo sợ khi thấy một nhân vật cứng rắn như Jalili nhậm chức. Tại cuộc gặp hồi năm ngoái, Jalili từng thuyết giảng với các nhà ngoại giao phương Tây suốt 2 tiếng đồng hồ về sự xảo trá của Anh và Mỹ trong lich sử, từ vụ đảo chính năm 1953 đưa quốc vương Shah lên cầm quyền năm 1953 tới cuộc chiến tranh Iran-Iraq 1980-1988 mà cả ông và Ahmadinejad từng là các chiến binh (đến giờ ông vẫn đi lại với cái chân cà nhắc). Hôm 1-10, Jalili đã có thái độ mềm mỏng hơn hẳn. Dù vẫn nói về lịch sử, bài diễn văn của ông đã được tóm gọn lại hơn nhiều.

Giữa muôn giải pháp mà trong đó đối đầu tưởng chừng là xu hướng khó tránh, Iran đã quyết định lựa chọn con đường mềm dẻo.

Written by tristhefall

October 3, 2009 at 12:19 am

Posted in Common

Tagged with ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: