Tristhefall’s Blog

Just another WordPress.com weblog

Tân tổng thư ký NATO và những thách thức mới

leave a comment »

Cựu thủ tướng Đan Mạch Anders Fogh Rasmussen vào ngày 1-8 đã chính thức kế nhiệm ông Jaap de Hoop Scheffer làm tân tổng thư ký Liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO). Từng rất thành công trong chính trường nội địa (3 lần đắc cử thủ tướng), ông Rasmussen giờ đang đối mặt với những khó khăn trong cương vị mang tầm đa phương này.

Ông Anders Fogh Rasmussen trở thành vị tổng thư ký thứ 12 của NATO

Ông Anders Fogh Rasmussen trở thành vị tổng thư ký thứ 12 của NATO

Một trong những nhiệm vụ đầu tiên của ông Fogh Rasmussen sẽ là thuyết phục rằng Nga không gặp đe dọa gì từ việc NATO Đông tiến. Trước ngày nhậm chức một tuần, ông Rasmussen tuyên bố ông sẽ sớm tới Matxcơva để trấn an rằng NATO không muốn “đối đầu” với Nga mà mong muốn cải thiện quan hệ. Quan hệ giữa hai bên đã xuống tới mức căng thẳng của thời kì chiến tranh Lạnh sau cuộc chiến của Nga với Gruzia vào tháng 8 năm ngoái. Hai nước thuộc Liên Xô cũ là Gruzia và Ukraine hiện đang xin gia nhập NATO – điều Nga kịch liệt phản đối do nghi ngờ ý đồ thực sự của khối quân sự được thành lập từ thời đối đầu Đông-Tây này. Bản thân nội bộ NATO cũng đang chia rẽ về việc hai nước này gia nhập. Mỹ, các nước vùng Baltic từng cam kết ủng hộ việc Gruzia và Ukraine gia nhập NATO nhưng Đức, Pháp và các nước Tây Âu thì kịch liệt phản đối.

Ông Rasmussen muốn xóa bỏ những nghi ngờ này giữa hai bên. “Vì những lý do chiến lược chúng ta cần hợp tác mất thiết, đặc biệt là để chống chủ nghĩa khủng bố – mà chính nước Nga cũng đang đối đầu,” ông nói. Ông cho rằng Nga không nên coi NATO là một kẻ thù vì liên minh quân sự này không đối đầu với Nga. Ông bác bỏ một bình luận của tổng thống Nga Dmitry Medvedev hồi tháng 5 nói rằng có “mối đe dọa” từ NATO và chính sách đối ngoại của Washington.

NATO vẫn tự hào khi chiến thắng trong chiến tranh lạnh mà không cần phải tốn một viên đạn nào và giờ thì đang thống nhất châu Âu với kế hoạch mở rộng về phía Đông. Nhưng tâm trạng chung của khối giờ đang gặp trục trặc và có nhiều bất ổn. Cuộc chiến nóng trực tiếp của NATO tại Afghanistan đang diễn biến xấu và liên minh thì đang bất đồng trong kế hoạch mở rộng. Dù cùng có trụ sở ở Brussels, liên minh quân sự này trên thực tế có quan hệ khá xa cách với liên minh kinh tế EU dù nhiều nước của châu Âu là thành viên của cả hai tổ chức. Vấn đề nữa với vị tổng thư ký sẽ là chi phí quốc phòng ít ỏi của châu Âu cùng câu hỏi sẽ cần triển khai quân đội thế nào để đối phó với Nga.

Dù rất thành công ở trong nước, sự nghiệp chính trị của ông Rasmussen không được sự ủng hộ từ thế giới Hồi giáo – nơi NATO đang đối mặt với nhiều thách thức. Mehmet Hasgüler của ĐH Bahçeşehir (Thổ Nhĩ Kỳ) nói “Rasmussen không có hình ảnh thân thiện với người Hồi giáo khi ông phản ứng chậm chạp với vụ khủng hoảng hình châm biếm (hồi năm 2005). Việc NATO đóng quân ở Afghanistan cũng làm xấu thêm hình ảnh của khối.” Chính ông Rasmussen cũng là người quyết định gửi quân nước này đi theo Mỹ trong các cuộc chiến ở Iraq và NATO. Trong nội bộ NATO, Thổ Nhĩ Kỳ là nước công khai chống lại ông Rasmussen, nhất là khi Đan Mạch đến nay vẫn không cấm đài truyền hình Roj TV, kênh truyền thông của Đảng Công nhân người Kurd chống đối của Ankara.

Ông Rasmussen cũng sẽ gặp thách thức lớn khi phải định hướng lại vai trò của NATO trong bối cảnh mới: từ đối đầu Đông Tây sang tập trung các vấn đề phi truyền thống như chống khủng bố hay an ninh năng lượng. Một trong những nhiệm vụ ông cần làm sẽ là đưa ra bản Khái niệm Chiến lược mới. Văn bản này sẽ đưa ra những thách thức và mục tiêu mà NATO sẽ phải đối mặt và hướng tới trong 10 năm tới.

Theo ông Mark Medish, học giả của quỹ Carnegie thì ông Rasmussen là ứng viên xuất sắc của NATO trong suốt một thời gian dài. “Là người từng ba lần đắc cử chức vị thủ tướng của đất nước nhỏ nhưng hùng mạnh ở EU, ông là người thông minh, thực dụng và quyết đoán. Đan Mạch vẫn có tiếng nói mạnh trong các vấn đề của NATO nên Rasmussen rất am hiểu các vấn đề an ninh.” Những mối quan hệ của ông thời làm thủ tướng cùng sự mối liên lạc mật thiết với EU sẽ là những thuận lợi cho công việc mới cua ông.

Bà Sally McNamara, nhà phân tích chính trị của Heritage Foundation thì đánh giá vai trò của tổng thư ký NATO cũng chỉ là giúp liên minh nhận thức được các thách thức mới vì thực tế “ông không có nhiều quyền hành. NATO là tổ chức liên chính phủ mà quyền lực chủ yếu nằm ở cấp độ quốc gia” do cơ chế quyết định chủ yếu là ở các nước thành viên. Theo bà thì “thước đo thành công của Rasmussen sẽ nằm ở liệu ông có thể hàn gắn được khoảng cách giữa các nước thành viên trong các vấn đề như mở rộng hay liệu ông có thể cải tổ được cấu trúc cồng kềnh của NATO.”

Bà McNamara chỉ ra những khó khăn của Rasmussen “Ưu tiên hàng đầu của NATO sẽ là Afghanistan nhưng ông Rasmussen sẽ còn phải để ý tới các vấn đề như đàm phán về khái niệm chiến lược mới, quan hệ NATO-Nga và việc mở rộng về phía Đông.” Và trong các vấn đề này “Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên quan trọng của NATO.”

Written by tristhefall

August 2, 2009 at 10:27 am

Posted in Common

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: