Tristhefall’s Blog

Just another WordPress.com weblog

Obama – McCain: sự khác biệt từ góc độ thế hệ

leave a comment »

Obama – McCain: sự khác biệt từ góc độ thế hệ

Cuộc tranh luận tiếp theo của hai ứng viên tổng thống Mỹ John McCain và Obama sẽ diễn ra vào tối ngày 7-10 tới (sáng 8-10 theo giờ VN). GS Michael Klare tại ĐH Hampshire (Massachussetts, Mỹ) đưa ra một góc nhìn về khác biệt trong chính sách đối ngoại của hai ứng viên tổng thống này.

Cả hai ứng viên dường như đồng ý với nhau về Iran, NATO và phản đối những chính sách đối ngoại sai của Tổng thống Bush. Tuy vậy, đến từ những thế hệ và gốc gác khác nhau, những ưu tiên và cách tiếp cận thế giới của họ với thế giới đều có những khác biệt.

Ứng viên McCain đặc biệt tập trung vào mối đe dọa từ Nga, dùng những từ thường dành cho Liên Xô trong cuộc đối đầu Đông Tây trước kia miêu tả nước Nga. Obama trong khi đó có xu hướng tập trung vào các vấn đề mới như chủ nghĩa khủng bố hạt nhân, chiến tranh hóa học và thay đổi khí hậu. Hay dù cả hai cùng nói về việc hồi phục liên minh Bắc Đại Tây Dương, McCain thường nói đến sứ mệnh lãnh đạo lịch sử của nước Mỹ trong khi Obama nói về nhu cầu tạo quan hệ đối tác cân bằng với châu Âu. Những khác biệt này thể hiện nhận thức khác nhau giữa hai ứng viên về những đe dọa đang nổi lên và phương thức giải quyết.

TNS 72 tuổi McCain xuất thân từ một gia đình có truyền thống quân sự, trưởng thành vào đúng thời kỳ đỉnh cao của chiến tranh lạnh và có sự gắn kết mạnh đối với quân đội Mỹ cũng những giá trị cốt lõi của lực lượng này. Ông từng làm phi công trong lực lượng hải quân từ năm 1958 đến 1981 và từng chiến đấu tại VN. TNS Obama, 47 tuổi, lớn lên trong một gia đình khó khăn hơn và di chuyển đến nhiều nơi trước khi sống ổn định lại ở Chicago. Ông nói kinh nghiệm tổ chức các hoạt động cộng đồng tại vùng nghèo khó phía Nam của Chicago là kinh nghiệm quan trọng nhất thời thanh niên của ông.

Từng trong quân đội vào thời kỳ đỉnh cao giai đoạn đầu chiến tranh Lạnh, không ngạc nhiên khi McCain coi nước Nga trỗi dậy là mối đe dọa lớn nhất tới an ninh Mỹ. Với ông, sự hồi sinh của NATO (theo hình thái Mỹ chi phối như ban đầu) là cách thức phản ứng hữu hiệu nhất. Cách tiếp cận của ông về thế giới giống cách của các tổng thống Truman, Eisenhower và Kennedy đối với Liên Xô. “Các nước phương Tây cần thể hiện rõ sự đoàn kết của NATO, từ bờ Baltic tới Biển Đen, là không thể chia cắt và cánh cửa của tổ chức vẫn mở cho mọi nền dân chủ muốn bảo vệ sự tự do,” ông từng viết vậy vào năm 2007. (có phần gì đó giống bài viết về “Bức màn sắt” của thủ tướng Anh Churchill năm nào)

Cách tiếp cận này rất khác Obama. TNS bang Illinois này thường tránh đối đầu và muốn tìm kiếm sự đồng thuận quanh những mục tiêu chung. Trưởng thành trong giai đoạn hậu chiến tranh lạnh, không ngạc nhiên khi ông thường nhấn mạnh đến những hiểm họa mới kể từ sau thời Liên Xô sụp đổ như: chủ nghĩa khủng bố, chiến tranh hóa học, nạn dịch AIDS, sự nóng lên toàn cầu.

Sự khác biệt này thể hiện trong mọi chính sách đối ngoại. Cho đến trước khi xảy ra cuộc xung đột ở Gruzia, sự khác biệt này thường bị phủ bên ngoài bởi sự khác biệt quanh vấn đề Iraq, Iran. Cả hai người đều nhấn mạnh trọng tâm là đánh bại chủ nghĩa khủng bố ở Trung Đông và không cho Iran phát triển vũ khí hạt nhân. Cả hai đều sẵn sàng sử dụng biện pháp quân sự nếu cần thiết.

Với Iraq, McCain ủng hộ việc tiếp tục duy trì quân đội Mỹ. Obama thì muốn rút quân nhanh. Với McCain, Iraq là “trận chiến chính” trong cuộc chiến chống khủng bố và nếu thất bại sẽ dẫn tới việc nổi lên trên toàn cầu của chủ nghĩa khủng bố. Với Obama, “mặt trận trung tâm chống khủng bố không phải là Iraq, và chưa bao giờ là ở đây.” Ông cho rằng cuộc chiến chỉ thành công nếu “đánh bại Al-Qaida ở Afghanistan và Pakistan.” Nếu đắc cử, ông dự định rút hầu hết quân chiến đấu của Mỹ ra khỏi Iraq và tăng quân tại Afghanistan, bao vây và truy diệt các điểm trú ẩn của al-Qaida và Taliban ở khu vực biên giới Afghan-Pakistan. Ông cũng ủng hộ việc tấn công các mục tiêu al-Qaida bên trong lãnh thổ Pakistan – chiến thuật mà chính phủ Mỹ gần đây đang cổ súy. Sự khác biệt này cũng thể hiện trong vấn đề làm giàu uranium của Iran. Obama ủng hộ đối thoại Mỹ-Iran trực tiếp còn McCain thì phản đối việc này.

Cuộc xung đột ở Gruzia và vùng Cápca bộc lộ rõ hơn sự khác biệt này. Obama kêu gọi hai bên kiềm chế và ủng hộ việc đàm phán khi phát biển hôm 8-8 rằng “Các bên nên đàm phán trực tiếp nhằm ổn định tình hình ở Gruzia.” Sau đó ông có cứng rắn thêm khi chỉ trích Matxcơva việc xâm lấn và kêu gọi quân Nga rút quân. Tuy vậy, ông vẫn ủng hộ việc điều đình và đàm phán.

Phản ứng của McCain mang tính cứng rắn hơn nhiều: không hề nhắc tới chuyện điều đình hay đàm phán. Ông cho rằng Nga nên bị lên án vì hành vi xâm lược và nên bị cộng đồng quốc tế cô lập – mà không hề nhắc tới chuyện Gruzia tấn công trước vào Nam Ossetia hôm 7-8.

Với Obama, tổn hại trong quan hệ Mỹ-Nga vì cuộc xung đột ở Gruzia có thể được khắc phục nếu Nga từ bỏ lập trường đối đầu của mình. Ông nói hôm 11-8 “chúng ta muốn một sự can thiệp có tính hợp tác và hữu nghị với chính phủ và nhân dân Nga.”

Với McCain thì không có chuyện đó mà chỉ muốn buộc Nga quy thuận: loại Nga ra khỏi nhóm G8, tăng cường viện trợ quân sự, kinh tế cho các nước thân phương Tây nằm trong vùng ảnh hưởng của Nga, tăng cường nỗ lực đưa Gruzia và Ukraine vào NATO – Điều sẽ đảm bảo Mỹ, châu Âu hỗ trợ về quân sự các nước trong trường hợp bị Nga tấn công

Thậm chí, McCain còn nói cả đến việc quân đội Mỹ/NATO có động thái đối phó với hải quân Nga tại khu căn cứ ở biển Đen, kêu gọi biện pháp “tăng cường an ninh cho đường ống dẫn dầu Baku-Tbilisi-Ceyhan” để có thể dẫn đến việc triển khai quân Mỹ ở Gruzia, Azerbaijan và các địa điểm khác trong vùng.

Cuộc chiến tại Cápca cho ta thấy rõ hơn sự khác biệt về chính sách đối ngoại. Tuy vậy, trên hết thì Obama luôn cố gắng nhìn về tương lai, chú ý tới những nguy hiểm xuất phát từ những thay đổi nhanh chóng của môi trường toàn cầu. Với McCain, ông thường hướng về quá khứ với chiến tranh lạnh và những ngày xa xưa đối đầu giữa Mỹ và Xô.

Written by tristhefall

October 6, 2008 at 12:44 pm

Posted in Common

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: