Tristhefall’s Blog

Just another WordPress.com weblog

Chang thanh nien den tu nuoc My, Phan I

leave a comment »

Phần I: Chàng thanh niên đến từ nước Mỹ

Cuối tháng 4 năm 2008, PV Tuổi trẻ nhận được lời mời đi Mỹ cùng nữ đạo diễn Phong Lan để tìm hiểu về đời sống của các cựu binh Mỹ sau chiến tranh. Chuyến đi đã qua nhiều vùng đất, gặp nhiều con người và câu chuyện sau là một câu chuyện đáng nhớ nhất.

Tháng 1-2008, phim tài liệu “chàng thanh niên đến từ nước Mỹ” của đạo diễn Phong Lan đoạt được giải vàng cho thể loại phim tài liệu tại LHP truyền hình toàn quốc tại TP Hải Phòng. Ngay trong lần xem đầu tiên, BGK LHP đã thống nhất ngay là sẽ trao giải vàng cho bộ phim này. Sau thành công của bộ phim, nhân vật chính của bộ phim đã mời đạo diễn Phong Lan và một phóng viên VN sang đó để tìm hiểu và gặp gỡ thêm một số cựu binh Mỹ. Tôi may mắn là người được đạo diễn Phong Lan mời đi cùng chị trong chuyến đi này.

“Đó là câu chuyện kỳ lạ và ngay khi nghe, tôi đã thấy chú ý rồi.” – nữ đạo diễn Phong Lan kể lại với tôi. Ngày 23-3 năm 2007, qua giới thiệu của một người bạn, đạo diễn phim tài liệu Lê Phong Lan (hãng phim truyền hình TP HCM) gặp Lee Carlton Walker trên quán cà phê nhỏ nhìn ra sông Sài Gòn. “Ấn tượng đầu tiên của tôi là đôi mắt luôn đượm buồn của chàng thanh niên trẻ, cao lớn đến từ miền Nam nước Mỹ này. Dăm ba câu chuyện rồi anh chàng chợt bật khóc nức nở khi nói về cha mình.”

Lee Carlton Walker đến từ vùng quê Charleston xa xôi của tiểu bang South Carolina. Chàng trai đến VN với mong muốn tìm nơi mà cựu binh Steven Michael Larrabee, một cựu đồng đội của cha anh (đại úy Lance CRoss), đã hi sinh cách đây 27 năm tại vùng núi K’rao của tỉnh Bình Thuận. Đạo diễn Phong Lan kể: “Một chàng thanh niên trẻ tìm nơi chết trận của đồng đội cha mình chứ không phải của người thân. Một anh chàng hay khóc như vậy khiến tôi thấy rất lạ.” Người phụ nữ từng có nhiều gắn bó với những câu chuyện về chiến tranh VN lờ mờ cảm thấy có câu chuyện gì đó còn ẩn chứa nơi chàng thanh niên này.

Đang hoàn tất bộ phim tài liệu về tướng tình báo Phạm Xuân Ẩn, nữ đạo diễn Phong Lan quyết định điều xe và máy quay đi theo chàng thanh niên Mỹ Carlton đi tới những địa phương mà cha cậu từng chiến đấu, và đặc biệt là đỉnh K’rao ở huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận, nơi thượng úy Larrabee đã hi sinh.

Ngày 24 tháng 3 năm 1971, sau 10 tháng đóng quân tại VN, thời gian rời VN của phi công Steven Michael Larrabee, bạn thân của đại úy Lance Cross, chỉ còn được tính bằng giờ. Khi lệnh bay đến, Lance Cross đề nghị được bay cùng nhưng Mike Larrabee nói muốn hoàn tất nhiệm vụ cuối cùng một mình. Máy bay cất cánh và chỉ vài chục phút sau, dưới mặt đất, đại úy Lance Ross nghe tín hiệu báo chiếc máy bay của Larrabee đã trúng đạn rớt tại đỉnh K’rao – khi đó là 11h20 phút ngày 24 tháng 3 năm 1971. Đại úy Lance Cross lao lên máy bay tới thẳng địa điểm máy bay rớt nhưng chỉ tìm thấy xác bạn và chiếc máy bay đang bốc cháy ngùn ngụt ở trên đỉnh K’rao. Đó chính là ngày đã diễn ra cuộc đụng độ giữa sư đoàn kỵ binh bay số 1 của Mỹ với lực lượng du kích địa phương. Mike Larrabee khi đó mới 19 tuổi, Lance Cross 23.

Chiếc máy bay trực thăng OH-6A mang số hiệu 68-17322 thuộc đại đội E tiểu đoàn 1 trung đoàn 9 do Steven Michael Larrabee lái có nhiệm vụ “đánh hơi” những đơn vị đối phương. Chiếc máy bay thường bay dưới tầm thấp, vừa là mồi nhử quân đối phương, vừa để thám báo tình hình, khi phát hiện sẽ gọi hỏa lực, rocket tới tấn công tiêu diệt. Vài giờ trước chuyến đi định mệnh ấy, Larrabee và đại úy Lance Cross, cha ruột Carlton, còn đọc truyện tranh cùng nhau ngay dưới hầm công sự.

Sau cái chết của Larrabee, Lance Cross trở thành viên phi công cuối cùng của phi đội chưa bị bắn hạ. Ông được thưởng huy chương “Ngôi sao bạc” vì đã cứu được 3 đồng đội, một “Ngôi sao đồng” và một “Trái tim tím”, nhưng ám ảnh ông nhiều năm sau khi trở về từ Việt Nam, qua những dòng hồi ký và những bài thơ thật buồn, là những đôi mắt người mẹ đong đầy niềm thương tiếc trong khi giới chính khách chỉ bận tâm đến những cuộc bỏ phiếu… Kết thúc nhiệm vụ tại Việt Nam một năm sau đó, nhiều đồng đội của Cross về nhà trong áo quan. Còn đại úy Cross, dù thân thể nguyên vẹn nhưng khi trở về đã là một người khác hẳn.

Sáng 24-3-2007, nữ đạo diễn Phong Lan đưa Carlton đã lên tới đỉnh K’rao. Sau khi theo dõi, đối chiếu, định vị trên nhiều bản đồ khác nhau, đoàn đã đến được điểm xác định là nơi máy bay của phi công Larrabee đã rơi. Đúng 11h20 phút, chàng thanh niên trẻ Carlton đốt bó hương cầm theo, cắm xuống vị trí nơi máy bay rơi, và ngửa đầu lên trời cầu nguyện. “Tôi thấy rất lạ khi một người phương Tây lại rất thuần thục với nghi thức Á Đông hoàn toàn lạ lẫm đó như thể anh ta đã chuẩn bị cho việc này từ rất lâu.” – chị Phong Lan nhớ lại – “Cậu như đang thay mặt cha mình nguyện cầu cho vong hồn người bạn thân của ông, chuẩn úy Steven Larrabee, chết sau đúng 10 tháng đặt chân đến Việt Nam.”

Ngồi xuống mỏm đá ngay cạnh đó, Carlton cẩn trọng lôi cuốn sổ đỏ – cuốn nhật ký chiến trường của người cha – mang theo người ra. Trong cuốn sách có ghi lại những bài thơ, những ghi chép của ông sau khi chiến tranh đã kết thúc. Người thanh niên đọc lại những dòng nhật ký, những tâm sự của Lance Cross mà chuẩn úy Larabee có lẽ chưa bao giờ được bạn mình đọc cho ở đây.

“Dân làm rẫy lúc đó xúm lại gần. Họ ngạc nhiên khi thấy một người nước ngoài xuất hiện ở vùng núi K’rao. Lạ hơn khi thấy anh chàng này vừa khóc, vừa tự đọc cuốn sổ nhỏ ngay giữa trưa nắng gay gắt. Tôi thấy nhiều người đã rơi nước mắt khi nghe kể lại câu chuyện của Carlton. Một người còn nói “té ra chiến tranh là cả hai bên đều khổ.” – chị Phong Lan kể.

“Chiều đó, trên đường về thì Carlton đề nghị tôi đưa cậu vào nghĩa trang Hàm Tân.” Mưa, người vắng, khung cảnh cô quạnh giữa nghĩa trang lúc 6h chiều này, nhưng Carlton cứ đứng lặng nhìn những hàng bia mộ trong nghĩa trang vô danh tại đây. “Thấy mặt cậu ấy thảng thốt, lòng tôi se lại. Có lẽ chiến tranh đã cướp đi của cậu ấy nhiều thứ quá.”

Câu chuyện và bộ phim về chàng thanh niên Carlton của đạo diễn Phong Lan đã thật sự thu hút tôi. Cuối tháng 4, tôi cùng đạo diễn Phong Lan lên đường tới Mỹ để tìm hiểu kĩ hơn về câu chuyện buồn của chiến tranh này.

—–
Nữ tướng làm phim tài liệu

“Nhập
nghề” từ năm 1998, “nữ tướng” Lê Phong Lan là một tên tuổi lớn trong làng phim tài liệu VN. Bộ phim tài liệu “Phạm Xuân Ẩn – vị tướng tình báo tài ba” của chị được coi là công trình đồ sộ và tương đối đầy đủ về vị tướng tình báo Phạm Xuân Ẩn sau suốt 7 năm trời dày công tìm hiểu. Bộ phim “người thanh niên đến từ nước Mỹ” của chị về Lee Carlton Walker được quay chỉ trong 2 ngày cũng đoạt được giải Vàng cho thể loại phim tài liệu tại liên hoan truyền hình toàn quốc hồi tháng Giêng năm 2008. Sau thành công của bộ phim, Carlton đã có nhã ý mời đạo diễn sang Mỹ để tiếp tục ghi hình về cha mình và các cựu binh Mỹ tại đây.

Hiện tại đạo diễn Phong Lan đang làm tiếp 2 dự án phim tài liệu lớn khác là “Con đường bí ẩn” và “Đi giữa kẻ thù” về các lưới tình báo trong chiến tranh của chúng ta. Các phim thành công khác của đạo diễn Phong Lan còn có “Mậu Thân – những câu chuyện đi vào lịch sử”, “Truyền thuyết bến đò tơ”, “người đi tìm dĩ vãng”,…

Written by tristhefall

May 11, 2008 at 10:43 am

Posted in Common

Tagged with

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: