Tristhefall’s Blog

Just another WordPress.com weblog

Xay dung dai hoc dang cap o VN

with one comment

Giáo dục đại học – điểm cốt tử ảnh hưởng tới sự phát triển

Trong buổi gặp với báo chí tại TP HCM trước khi rời nhiệm sở, Đại sứ Mỹ tại VN Michael Marine một lần nữa nhắc lại quan điểm rằng nền giáo dục VN đang khủng hoảng. Ông đánh giá “đây là điểm cốt tử có thể gây ảnh hưởng tới sự phát triển của VN…các trường đại học của bạn quá nhỏ và không có đủ các giáo sư.”

GS Vũ Đức Vượng, một chuyên gia về xã hội học ở ĐH Cộng đồng De Anza cũng đánh giá nền giáo dục, đặc biệt giáo dục ĐH của VN “đang ở thế nguy” khi không đào tạo ra đủ tài năng để phục vụ cho công cuộc phát triển kinh tế đất nước. Ông cho biết khi giải quyết vấn đề này, VN trong những năm qua đã gửi một số các du học sinh tới các nước, nhưng con số này nhỏ và về lâu dài việc gửi ra nước ngoài đào tạo vừa tốn kém và không bền vững.

Hiện tại hệ thống đại học của VN cũng đang trong tình trạng quá tải khi số lượng sinh viên nhập học đã tăng gần gấp đôi kể từ năm 1990 tới nay nhưng số lượng các giáo sư tại các trường ĐH hầu như vẫn không đổi. Trong năm nay, có khoảng 1,8 triệu thí sinh đi thi đại học nhưng các trường chỉ có khoảng 300 ngàn chỗ cho họ. Đại sứ Mỹ Michael Marine trích con số của World Bank cho thấy hiện VN đang đứng cuối trong khu vực với chỉ khoảng 10% số thanh niên trong độ tuổi từ 20-24 được vào đại học. Ở Trung Quốc tỉ lệ này là 15%, ở Thái Lan là 41% và ở Hàn Quốc con số này lên tới 89%.

Xây dựng trường ĐH đẳng cấp ở VN

Trong chuyến thăm lịch sử tới Mỹ tháng 6 năm 2005, Thủ tướng Phan Văn Khải trong buổi gặp gỡ với đại học Harvard đã nêu ra mong muốn xây dựng một trường đại học có chất lượng ở tầm cỡ quốc tế ở VN. Sau đó, VN đã đề nghị Đại học Harvard tư vấn về việc xây dựng đại học mới này. Vấn đề này một lần nữa được trao đổi trong buổi tọa đàm tại ĐH The New School ở New York với sự tham dự của chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết trong chuyến thăm tới Mỹ tháng 6 vừa rồi.

Công việc trao đổi sau đó đã được tiến hành với nhiều dại học hàng đầu của Mỹ, trong đó có đại học Duke danh tiếng. Cho đến nay giới học giả nói chung đều đánh giá hệ thống đại học VN bị trì trệ so với chính các nước đối thủ của mình trong khu vực như Thái Lan, Malaysia,…Các nghiên cứu phát hiện rằng tất cả các con hổ, rồng (các nước phát triển thành công) ở châu Á Thái Bình Dương đều có ít nhất một đại học tầm cỡ quốc tế như đại học NUS ở Singapore, Đại học Thanh Hoa, Đại học Bắc Kinh, Đại học Phục Đán ở Trung Quốc, Đại học, đại học Chulalongkorn ở Thái Lan,… Cho đến nay dù được đánh giá là rất có nhiều tiềm năng nhưng VN là nước lớn duy nhất trong khu vực Đông Á và Đông Nam Á không có trường ĐH chất lượng cao được quốc tế công nhận.

Một con số đánh giá về năng lực của hệ thống đại học là các bài viết, nghiên cứu đăng trên các tạp chí khoa học hàng đầu. Các con số thống kê cho biết trong năm ngoái tất cả hệ thống đại học ở VN có khoảng 68 bài viết được đăng trên các tạp chí khoa học hàng đầu thế giới trong khi chỉ riêng đại học Chulalongkorn của Thái Lan có khoảng 300 bài được đăng, ĐH Bắc Kinh (Trung Quốc) có khoảng 3.000 bài, ĐH NUS (Singapore) có khoảng 3684 bài, hay đại học Seoul (Hàn quốc) có khoảng 4.566 bài. Một số chuyên ngành mà VN vốn rất có uy tín trên quốc tế như vật lý thì hiện cũng không được giảng dạy tốt ở các đại học VN. Về số bằng sáng chế, con số được trích tại Hội thảo ở trường the New School cho thấy số bằng sáng chế đăng ký tại Mỹ năm 2002 có khoảng 40.346 từ Trung Quốc, 1.117 từ Thái Lan, 220 từ Ấn Độ và chỉ có 2 là từ VN.

Quá trình lâu dài

Việc xây dựng đại học đòi hỏi một quá trình lâu dài, nhiều khi là đến cả một thập kỷ. Hiện ở VN đang có cuộc tranh luận giữa việc nên nâng cấp hay nên xây dựng mới một trường đại học mới. Nghiên cứu của Đại học Harvard thì đưa ra lời khuyên rằng nên vừa tiến hành cải cách hệ thống cùng lúc với việc xây dựng một trường đại học mới. Điều này được đưa ra do thực tế chứng minh rằng việc cải cách thể chế luôn rất khó khăn và lâu dài khi có sự có xát với các nhóm lợi ích gây cản trở cho quá trình này. Do đó về ngắn hạn và trung hạn việc xây dựng một đại học mới được coi là nhanh và hiệu quả hơn.

Vai trò của các đại học chất lượng ngoài việc đào tạo và cung cấp các sản phẩm có chất lượng còn là cầu nối, giao diện cho VN với thế giới và được coi là điểm dừng chân cho các nhân tài đất nước. Hiện tại có một thực tế là rất nhiều du học sinh VN khi được hỏi đều nói rằng muốn về VN nhưng không ai muốn về làm cho các trường đại học VN. Điều này dễ hiểu chế độ ưu đãi ở các trường thấp, hệ thống thăng tiến không hấp dẫn và điều này được các nhà nghiên cứu gọi là “phản động cơ khuyến khích”

Dù có rất nhiều hình thức phát triển khác nhau, các học giả đều thống nhất rằng chỉ có một con đường chung duy nhất để xây dựng một đại học chất lượng trong đó các tiêu chí chung về quản trị, hệ thống tài chính,…Trong khi ở VN đang nỗ lực “xã hội hóa giáo dục” nhưng các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng tất cả mô hình đại học thành công đều cần sự hỗ trợ của nhà nước (nhưng không có sự can thiệp, áp đặt). Ngay tại trường Harvard với học phí ngất trời cho sinh viên ở mức 44.000 USD/năm nhưng số tiền thu từ học phí cũng chỉ đảm bảo 1/3 chi phí hoạt động của trường. Khoảng hơn 50% ngân sách của trường là do chính phủ hỗ trợ Điều này cho thấy vai trò rất quan trọng của nhà nước.

GS Rosovky của ĐH Harvard trong buổi thảo luận hồi tháng sáu cũng khẳng định đào tạo đại học là hàng hóa của lĩnh vực công chứ ko phải của lĩnh vực tư nhân. Ông đánh g
iá vấn đề tiền không phải trở lực cho phát triển giáo dục đại học ở VN vì theo con số thống kê VN đang chi 120% mức thu nhập bình quân đầu người cho mỗi sinh viên học ĐH – không phải là con số thấp. Do đó VN cần tổ chức lại nguồn lực để nâng cao chất lượng đại học VN. Nhà nước phải đóng vai trò chính chứ các trường không thể tồn tại nhờ tiền học phí. Số tiền còn lại được cung cấp qua các khoản hộ trợ của nhà nước, đặc biệt là phần ngân sách chi cho các dự án nghiên cứu. Một tính toán cho thấy trong 100 năm lịch sử phát triển gần đây nhất của nước Mỹ thì ít nhất 50% GDP có được là từ các sáng kiến, ý tưởng của các trường đại học chất lượng ở đây.

Rõ ràng việc xây dựng một trường đại học là một việc làm cấp thiết khi hệ thống đại học là giao diện để xã hội tranh thủ tri thức của cả thế giới cho sự nghiệp phát triển. Đề cương của trường ĐH Harvard khi đánh giá về vấn đề này kết luận “nếu VN không hành động nhanh chóng để cải thiện tình hình này thì sẽ càng khó cho việc thực hiện hoài bão của nhân dân và lãnh đạo VN về xây dựng một xã hội hiện đại và công bằng.”

—————————————————————

Bớt mua Boeing để xây đại học?

Khi trao đổi với các học giả tại trường Harvard về việc xây dựng đại học mới cho VN, thủ tướng Phan Văn Khải có nêu khó khăn về tài chính để xây dựng trường đại học này. Một vị giáo sư của đại học Harvard lúc đó nói rằng “tôi biết trong chuyến đi này của ngài, VN sẽ ký hợp đồng mua 4 chiếc máy bay Boeing. Tôi tin rằng nếu VN chỉ cần bớt tiền mua hai chiếc thì VN hoàn toàn đủ tiền để xây dựng một đại học chất lượng. Tôi có cảm giác VN không thiếu tiền mà vẫn thiếu tiền chi cho giáo dục.”

Ở Trung Quốc, để đầu tư cho các trường đại học lớn như đại học Thanh Hoa, Phục Đán trung bình nhà nước bỏ 200 triệu USD/năm cho mỗi trường. Con số này tương đương với một nửa số tiền VN đầu tư cho toàn bộ hệ thống đại học.

TT

Written by tristhefall

August 8, 2007 at 3:48 am

Posted in Common

Tagged with

One Response

Subscribe to comments with RSS.

  1. Co’ tin gi ve vu nay goi anh nhe! Anh san sang nhan luong thap vai nam neu chat luong Dao tao, nghien cuu thuc su tot:)

    Hero

    December 5, 2007 at 9:16 am


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: