Tristhefall’s Blog

Just another WordPress.com weblog

EU o tuoi 50

leave a comment »

EU với sinh nhật thứ 50

50 năm trước, vào ngày 25-3/1957, lãnh đạo sáu nước châu Âu (Pháp, Tây Đức, Italy, Bỉ, Hà Lan và Luxembourg ) đã cùng kí kết hiệp ước thành lập Cộng đồng kinh tế châu Âu (EEC), tiền thân của cộng đồng châu Âu (EC) và liên minh châu Âu (EU) sau này. Quá trình hình thành và nhất thể hóa EU chính là sự hiện thực hóa giấc mơ thống nhất châu Âu vốn đã có từ rất lâu ở đây. Các cuộc chiến dưới thời vương triều Charlemagne (ở thế kỉ 9), của Napoleon Bonarparte thế kỉ 19 và Adolf Hitler trong thế kỉ 20 đều hướng tới khát khao này.

Trong nửa thế kỉ phát triển, từ 6 thành viên ban đầu, EU giờ đã có 27 thành viên với diện tích trải dài từ quần đảo Aran cho tới biển Đen, từ quần đảo Scandinavia ở phía Bắc tới bờ Địa Trung Hải ở phía Nam, với 500 triệu dân và một nền kinh tế khổng lồ với quy mô 15.000 tỉ USD (vượt Mỹ cả về quy mô kinh tế cũng như dân số). Việc xóa bỏ được khoảng cách biên giới giữa các nước thành viên, thống nhất được các chính sách về kinh tế, tiền tệ, đối ngoại,…của EU là hình mẫu về hội nhập khu vực mà mọi khối kinh tế sau này đều hướng tới. Sự phát triển của EU cũng là một hiện tượng khiến nhiều sử gia phải tự đặt dấu hỏi về vai trò của các quốc gia dân tộc trong lịch sử hiện đại.

Với sự hình thành và phát triển của khối, châu Âu đã có một thời gian dài hơn 6 thập kỉ hòa bình – điều hiếm có trong lịch sử liên miên chiến tranh của cựu châu Lục này. Đây là nơi luôn có sự hiềm khích lâu đời giữa các nước lớn như Anh, Pháp, Đức vì nhiều lý do lịch sử, văn hóa khác nhau. Tất cả các nước từng thù địch nhau trong lịch sử giờ cùng trong một khối. Các nước XHCN từng ở chiến tuyến khác với các nước Tây Âu giờ cùng là các thành viên bình đẳng, chia sẻ các chính sách đối ngoại, đối nội chung với khối. EU hiện đại được coi là hình mẫu của toàn thế giới về các chính sách an sinh xã hội, hội nhập kinh tế, sự thịnh vượng…Mô hình văn hóa, xã hội châu Âu cũng được coi hấp dẫn và được tôn trọng trên thế giới hơn so với nền văn hóa kiểu “lẩu thập cẩm” của nước Mỹ. Trên trường quốc tế, dù không có sức mạnh siêu việt như Mỹ, EU có thế mạnh ở “sức mạnh mềm” ở một cộng đồng dân chủ, ở nền quy mô một nền kinh tế lớn,…và có vai trò không thể thiếu trong giải quyết các điểm nóng trên thế giới hiện nay.

Tuy vậy, bên cạnh những thành tựu đó, ở ngưỡng tuổi 50, EU cũng đang đối mặt với những vấn đề hết sức nan giải. Những điều được coi là thành tựu của khối có những mặt trái không dễ vượt qua.

Sự thịnh vượng và giàu có vốn hấp lực của khối hiện đang bị đặt nhiều dấu hỏi khi nền kinh tế khối đang rơi vào giai đoạn trì trệ kéo dài, tỉ lệ thất nghiệp cao. Tất cả các đầu tàu kinh tế lớn của khối như Pháp, Đức, Anh đều có những vấn đề và hiện ở EU chỉ có Tây Ban Nha và CH Ireland là những nước vẫn được coi duy trì được sự phát triển thịnh vượng của mình. Về xã hội, tình trạng dân số già nua đặt ra những thách thức nan giải cho khối. Đồng tiền chung euro, biểu tượng của sự thống nhất về tiền tệ, khi áp dụng đã làm giá cả trên khắp châu Âu tăng vọt. Trong khi giới doanh nhân hài lòng vì sự tiện lợi của đồng tiền chung thì người dân các nước phàn nàn về chất lượng cuộc sống mình bị suy giảm. Định hướng phát triển của khối hiện cũng đang gặp bế tắc. Dù đã được lãnh đạo các nước kí kết năm 2004, bản dự thảo đã không vượt qua cuộc trưng cầu dân ý tại Hà Lan và Pháp năm 2005.

Ngoài ra, sự gắn kết các nước lại cũng là một vấn đề. Các lá phiếu của người dân tại các nước không thể tác động tới EU, khi mà luật pháp hầu hết đến từ Brussels chứ không phải chính phủ họ bầu ra. Và điều này dẫn đến một sự chán chường chung của người dân đối với giới chính trị gia các nước. Ngoài ra, sự nhất thể hóa càng cao của một khối đông thành viên như vậy càng dẫn tới sự hành chính quan liêu của khối. Trên trường quốc tế, dù là nhân vật quan trọng, tiếng nói của EU vẫn bị coi là “thiếu máu” khi họ chưa có một quân đội chung. Các nước EU đưa ra nhiều kế hoạch cho vấn đề này nhưng không thống nhất về cách thức đóng góp cho đội quân chung này.

Cuối tuần này, lãnh đạo các nước EU sẽ tề tựu về Berlin (Đức) để kỉ niệm ngày thành lập khối. Dù thành tựu trong suốt 50 năm qua của EU là không thể phủ nhận, thay đổi và cải cách là nhiệm vụ cấp thiết để khối có thể tiếp tục phát triển và là hình mẫu cho thế giới.

ZD

Ảnh: Lễ kí kết lịch sử tại Rome cách đây 50 năm

Written by tristhefall

March 24, 2007 at 11:06 am

Posted in Common

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: